Krakowska 17 – czy aby na pewno „Burmistrzówka”?
Urokliwa kamieniczka przy ulicy Krakowskiej 17 określana jest jako „Burmistrzówka”, chociaż być może namysłowscy włodarze wcale w niej nie mieszkali.
Nieopodal Bramy Krakowskiej znajduje się zabytkowa kamienica. Często nazywa się ją „Burmistrzówką”. Pochodzenie tej nazwy wiąże się z pogłoską, jakoby w dawnych czasach budynek oznaczony numerem 17 stanowił mieszkanie burmistrzów Namysłowa. Po wybraniu na to stanowisko przenosić mieli się oni z dotychczasowego lokum do służbowej kamieniczki.
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/K17-1024x374.png)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/K17-1024x374.png)
Niebezpieczne sąsiedztwo
Ten powstały na przełomie w XVIII wieku obiekt znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie murów miejskich. Czyniło go to narażonym na zagrożenie w wypadku oblężenia Namysłowa. Wydaje się więc, że domniemanie ma w tym wypadku niewiele wspólnego z prawdą. Tak ważna osoba jak burmistrz nie wybrałaby na miejsce zamieszkania budynku położonego w sąsiedztwie murów miejskich. Funkcja budynku przy ul. Krakowskiej była więc inna.
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/1916-Brama-Krakowska-642x1024.png)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/1916-Brama-Krakowska-642x1024.png)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/1912-Brama-Krakowska.jpg)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/1912-Brama-Krakowska.jpg)
Kamieniczka przy Krakowskiej 17 fragmentarycznie bywała przedstawiana na pocztówkach, których główną bohaterką była Brama Krakowska.
Najprawdopodobniej znajdował się tutaj zajazd, a część budynku pełniła rolę militarną. We swojej wschodniej części jest bowiem dobudowany do średniowiecznej baszty obronnej. Pełniący służbę na wałach mogli po zakończeniu swojej warty zejść przez łącznik do karczmy i przed udaniem się na spoczynek posilić się i przy świetnym namysłowskim piwie pogawędzić ze znajomymi.
Architektura budynku
Przejdę teraz do opisu samej budowli. Obecną kamienicę przy Krakowskiej 17 wybudowano w XVIII wieku. Jest ona budynkiem piętrowym, a z murami miejskimi łączy ją o kondygnację wyższe skrzydło poprzeczne. Korpus główny usytuowany jest szczytowo, posiada zaokrąglone narożniki, a od strony zachodniej znajduje się również sięgająca powyżej podłogi na pierwszym piętrze przypora. Główna elewacja jest czteroosiowa, z przekształconym po latach przyziemiem. Okna zdobią listwowe, uszate obramienia. W półszczycie zastosowano okienka kuliste. Dachy pokrywające cały obiekt są konstrukcji naczółkowej.
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/zabytki-namyslowa-fotograf-namyslow-3-1-1024x704.jpg)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/zabytki-namyslowa-fotograf-namyslow-3-1-1024x704.jpg)
W przyziemiu skrzydła bocznego znajduje się przejście uliczne, przez które prowadzi ulica Forteczna. Tuż przy przejściu umieszczono wejście do kamienicy. O ścianę w narożniku południowo-wschodnim oparty jest kamienny słupek. Jest to zapewne pozostałość po czasach, w których w budynku funkcjonował zajazd. Do takiego słupa można było przywiązać konia, który w ten sposób zaparkowany czekał na swojego właściciela. Podczas ostatniej renowacji w najwyższych kondygnacjach zastosowano drewniane pokrycie elewacji, imitujące ścianę o konstrukcji szachulcowej.
Jeśli nie „Burmistrzówka”, to może „Katówka”?
Burmistrzowskiej rezydencji należałoby szukać raczej bliżej rynku. Do ich dyspozycji mogły być również oddawane stosowne pomieszczenia wewnątrz ratusza. W pobliżu murów rezydowali jednak urzędnicy miejscy innego rodzaju. Byli to kaci, oprócz wykonywania wyroków sądowych, zajmujący się również m. in. wyłapywaniem zbiegłych i bezpańskich zwierząt, prowadzeniem domów publicznych, a także świadczeniem drobnych usług medycznych. Być może „Burmistrzówkę” powinniśmy więc określać „Katówką”? Tego typu zabytek, pełniący aktualnie funkcję muzealną, można zobaczyć m. in. w Koszalinie, Kowarach oraz Paczkowie.
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/Dom_Kata_630999_Fotopolska-Eu-1024x686.jpg)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/Dom_Kata_630999_Fotopolska-Eu-1024x686.jpg)
Jeśli nie Napoleon, to może jego brat?
Z „Burmistrzówką” wiąże się jeszcze jedna, krążąca po naszym mieście legenda. Według niej, w 1812 roku, podczas odwrotu „Wielkiej Armii” z Imperium Rosyjskiego, przenocować miał w niej Napoleon Bonaparte (1769-1821). O ile pogłoskę tę można łatwo zdementować, miejsca pobytu cesarza Francuzów znane są bowiem co do dnia, to wykluczyć nie można tego, że w Namysłowie przebywał inny Bonaparte. Mowa tu o młodszym bracie Napoleona, Hieronimie (1784-1860). W latach 1806-1807 dowodził on walczącym przeciwko Prusakom korpusem, który zajął Śląsk i przez długi czas okupował tę prowincję. Po zajęciu Namysłowa mógł on zatrzymać się w jednym z miejskich zajazdów, na przykład w bohaterce dzisiejszego artykułu.
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/Jacques-Louis-David-Napoleon-Bonaparte-in-his-Study-at-the-Tuileries-1812-MeisterDrucke-100801.jpg)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/Jacques-Louis-David-Napoleon-Bonaparte-in-his-Study-at-the-Tuileries-1812-MeisterDrucke-100801.jpg)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/King_Jerome_Bonaparte.jpg)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/King_Jerome_Bonaparte.jpg)
Napoleon Bonaparte nigdy nie gościł w Namysłowie. W wypadku jego brata Hieronima takiej ewentualności nie należy wykluczyć.
Źródła ilustracji: 1. Archiwum Cyfrowe TPNiZN, 2. Fotografie autorstwa Romana Szołdry (www.turystyka-namyslow.pl), 3. Zasoby portali: zabytek.pl (prowadzony przez Narodowy Instytut Dziedzictwa), Wikimedia Commons oraz Fotopolska.
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/fotografia-zabytki-namyslowa-fotograf-namyslow-110-1024x652.jpg)
![](https://namyslow.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/fotografia-zabytki-namyslowa-fotograf-namyslow-110-1024x652.jpg)